Dita Ndërkombëtare në Kujtim të Tregtisë me Skllevër dhe heqjen e sa

Sot është Dita Ndërkombëtare në Kujtim të Tregtisë me Skllevër dhe heqjen e sa. Megjithatë, trafikim i qenieve njerëzore është ende i pranishëm në të gjitha vendet e botës, në forma të ndryshme. Në përkujtim të saj, Kejt Mari Bërns, Ambasadore e ShBA-së në Republikën e Maqedonisë së Veriut, dërgoi ftesë që të bashkangjiten të gjithë në luftën kundër trafikimit me qenie njerëzore.

Pesë mënyra për të kontribuar në ndalimin e trafikimit të qenieve njerëzore

Të gjithë ne mund të kontribuojmë në ndalimin e trafikimit të qenieve njerëzore. Këto janë vetëm disa mënyra se si mund të ndihmojmë.

  1. Njohuni me të gjithë treguesit që të mund të identifikoni një viktimë të mundshme të trafikimit. Këshillohuni me institucionet përkatëse, organizoni trajnime dhe seminare për të rritur ndërgjegjësimin për trafikimin e qenieve njerëzore dhe doemos raportoni çdo rast të dyshuar.
  2. Nëse dyshoni se dikush është një viktimë e mundshme e trafikimit të qënieve njerëzore, raportoni menjëherë rastin në SOS linjën telefonike falas 0800 11 111 ose në numrin 077 811 191, si edhe tek ekipet mobile të shpërnara ne vend.
  3. Inkurajoni shkollat ​​në komunën tuaj që të përfshijnë trajnime për edukimin e fëmijëve për trafikimin e njerëzve në programet arsimorë të tyre. Trafikimi i qënieve njerëzore shumë shpesh synon fëmijët e moshës shkollore, prandaj edukimi që nga mosha më e hershme mund të ndihmojë në identifikimin dhe parandalimin e shumë rasteve.
  4. Ofroni ndihmën tuaj vullnetare dhe përkrahni të gjitha ngjarjet që kanë për qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për këtë problem.
  5. Nëse keni një biznes, hapni vende të reja pune për t’ju ndihmuar më lehtë viktimave të trafikimit për t’u integruar më lehtë në shoqëri. Bisedoni me mediat lokale dhe inkurajoni gazetarët që të shkruajnë më shpesh në lidhje me këto tema dhe sigurisht, nëse jeni avokatë, ofroni asistencë ligjore falas për të gjithë ata që kanë qenë viktima të trafikimit të qënieve njerëzore.

Definicioni i trafikimit të njerëzve

Trafikimi me qenie njerëzore është një akt abuzimi i njerëzve me anë të përdorimit të forcës, mashtrimit ose detyrimit për të kryer veprime të caktuara kundër vullnetit të tyre. Është e rëndësishme të theksohet se trafikimi i qenieve njerëzore jo gjithmonë nënkupton as kërkon, lëvizje apo transport. Një person mund të jetë viktimë e trafikimit në vendlindjen e tij, në vendin e tij të punës. Qëllimi i trafikantëve është shfrytëzimi dhe skllavërimi, i cili mund të jetë i mbështjellur në çdo formë.

Llojet e trafikimit të qenieve njerëzore

Shfrytëzimi seksual dhe puna e detyruar janë format më shpesh të identifikuara të trafikimit të qenieve njerëzore. Format e tjera të trafikimit të njerëzve raportohen shumë rrallë, edhe pse ndodhin rreth nesh çdo ditë. Kjo përfshin skllavërinë e brendshme, martesën e detyruar, shfrytëzimin e fëmijëve për lypje, kidnapimin për heqjen e organeve, rrëmbimin dhe shitjen e foshnjave dhe shumë të tjera.

Shkaqet e trafikimit të qenieve njerëzore

Shkaqet e trafikimit janë të ndërlikuara dhe shumë të ndërlidhura. Ato përfshijnë faktorë ekonomike, sociale dhe politike, por më shpesh është një kombinim i disa prej tyre. Ndër tjerat faktorë përfshihen korrupsioni në vetë shtetin, mungesa e qasjes në punë, arsimi i ulët, familja jofunksionale, mungesa e mbrojtjes së të drejtave të njeriut, zbatimi i dobët i politikave të qeverisë dhe shumë të tjera.

Për fat të keq, kjo është një degë kriminale shumë profitabile

Së bashku me trafikimin e paligjshëm të drogës dhe armëve, trafikimi i qenieve njerëzore është një nga sektorët më fitimprurës në botë. Sipas raporteve të International Labor Organization (ILO), puna e detyruar gjeneron rreth 150 bilionë dollarë fitime të paligjshme çdo vit. Dy të tretat e këtyre parave rrjedhin nga shfrytëzimi seksual, ndërsa pjesa tjetër vjen nga shfrytëzimi ekonomik i të gjitha llojeve.

Besoni apo jo, kjo ndodh gjithkund rreth nesh

Kjo po ndodh në çdo kontinent dhe në çdo vend në kuptimin e plotë të fjalës. Bëhet fjalë për një krimi të brendshëm dhe global, me viktimat që transportohen brenda vendeve të tyre, nga një shtet në tjetër, madje edhe nëpër kontinente të ndryshme. Viktimat janë nga çdo moshë, gjini, religjion ose kombësi. Në shumicën e rasteve gratë dhe fëmijët janë viktima të shfrytëzimit seksual, ndërsa burrat janë të viktima të punës së detyruar. Globalisht, një e pesta e viktimave janë fëmijë.

Shfrytëzimi seksual

Shfrytëzimi seksual është forma më dominante e trafikimit të qenieve njerëzore në vendin tonë. Në vitin 2018 u identifikuan gjithsej 6 viktima të shfrytëzimit seksual, përkatësisht 2/3 e numrit të përgjithshëm të viktimave të identifikuara të trafikimit.

Shfrytëzimi seksual është forma më e zakonshme jo vetëm në vendin tonë, por edhe në të gjithë territoret e Ballkanit jug-perëndimor, ndërsa viktimat më të shpeshta janë gratë dhe fëmijët.

Përveç prostitucionit të detyruar, kjo formë gjithashtu përfshin abuzime për qëllime pornografike, shfrytëzim për shërbime seksuale në internet ose shërbime telefonike dhe shumë metoda të tjera.

Sipas sondazheve, trafikantët e qënieve njerëzore fitojnë besimin e një gruaje (në shumë raste edhe të vajzave) duke ofruar punë me page të lartë jashtë vendit dhe mundësi të shkëlqyera financiare për të dhe familjen e saj. Në shumë raste, tregtari ofron punë “ligjore” në furnizim ushqimi, hotelieri, bare dhe klube, kontrata pune si model/e, punë si dado dhe bursa të paguara për të studiuar jashtë vendit.

Kontrabandimi i migrantëve

“Kontrabandimi i migrantëve” nënkupton sigurimin e përfitimeve financiare dhe materijale nga transferimi ilegal të migrantëve përtej kufirit shtetëror, si dhe sigurimi i përfitimeve financiare ose të tjera nga marrja ose posedimi i dokumenteve të falsifikuara të udhëtimit për këtë qëllim.

Zakonisht kontrabandisti, për të arritur qëllimin e tij, mund të përdorë forcën, mashtrimin, keqpërdorimin e pozitës së tij zyrtare ose pafuqinë e një personi që mund të mos jetë i vetëdijshëm për këtë situatë.

Ajo që duhet theksuar në praktikë është kufizimi midis trafikimit dhe kontrabandimit të migrantëve. Kufiri zakonisht është shumë i hollë dhe nuk është aspak lehtë të përcaktohet për çfarë bëhet fjalë. Shumë njerëz fillojnë udhëtimin e tyre si migrantë të kontrabanduar, duke bëre marrëveshje me një individ ose grup për t’u ndihmuar në lëvizjen e paligjshme duke dhënë kompensim financiar.

Në raste klasike, kjo marrëdhënie është afatshkurtër dhe mbaron pas plotësimit të detyrës, por shumë migrantë janë të detyruar të vazhdojnë këtë marrëdhënie që të paguajnë kostot e mëdha të transportit. Është në këtë fazë që shihet qëllimi përfundimtar i zhvatësit (puna e detyruar, krimi i detyruar, prostitucioni i detyruar, marrëdhënie borxhi).

Lypje e detyruar

Lypja e detyruar gjithashtu konsiderohet si një formë tjetër e trafikimit. Kjo formë është shumë e pranishme tek ne, por edhe në qytetet kryesore evropiane dhe botërore, ku frekuenca e levizjeve njerëzve dhe migracioni i përditshëm është mjaft i lartë. Bëhet fjalë për lypje të detyruar, shpeshherë nga fëmijët në moshë më të vogël, por në këtë zinxhir përfshihen edhe një numër i madh i të rriturve dhe personave me aftësi të kufizuara ose të meta fizike.

Zakonisht, viktimat e këtij lloji të trafikimit nuk marrin asgjë në këmbim dhe detyrohen të lypin çdo ditë nëpër rrugë, pavarësisht nga moti. Mungesa e arsimimit, punsimit dhe kushteve adekuate të jeteses e përkeqëson këtë problem të madh shoqëror.

Shfrytëzimi për punë

Shfrytëzimi për punë është forma e dytë më e përhapur e trafikimit të njerëzve në të gjithë Ballkanin. Në botë, shfrytëzim për punë është i përhapaur në sektorin e bujqësisë, industrisë, tekstlit dhe hotelierisë. Viktima më të shpeshtë janë burrat dhe fëmijët.

Për të definuar nocionin shfrytëzim për punë duhet të kuptohet se bëhet fjalë për një shkelje serioze të një numri të madh të të drejtave të njeriut. Organizata Ndërkombëtare e Punës (ILO) ka definuar një sërë të indikatorëve për identifikim të punës së detyruar në praktikë si rezultat i fundit i procesit të trafikimit. Në këto indikatorë përfshihen skllavërimi per shkak të borxhit, mashtrimi dhe premtimi i rrejshëm, mbajtja dhe mos pagesa e pagave të fituara, mbajtja e dokumenteve personale, kërcënimet për largim të dhunshëm, kufizimi i lirisë së lëvizjes, etj. Viktima të shpeshta janë migrantët pasi që konsiderohen si objektiva më të lehta për trafikantët përmes premtimeve të rrejshme për sigurim të lejes së qëndrimit,  punësimeve afatgajte si dhe të ardhmes më të mirë.

Butoni i kuq i MPB

Që nga viti 2015, Ministria e punëve të brendshme (MPB) ka prezantuar “Butonin e Kuq”, një aplikacion i krijuar për të raportuar abuzimin e fëmijëve, trafikimin e qenieve njerëzore si dhe krimin nga urrejtja dhe thirrjes në dhuna.

Aplikacioni ka për qëllim të raportojë krimet e lartpërmendura nga viktimat, por edhe të tjetërt që kanë ndonjë dyshim ose informatë në lidhje me ndonjë rast.

Aplikimi mund të jetë anonim dhe identiteti i personit që raporton mos të zbulohet, dhe pasi që bëhet fjalë për dyshime jashtëzakonisht serioze, çdo rast, edhe nëse bëhet fjalë për keqpërdorim, MPB do ta hetojë rastin. Çdo abuzim i këtij aplikacioni do të hetoet nga MPB ndërsa ndaj personit që ka abuzuar aplikacionin do të ndërmerren masa.

Me prezantimin e këtij mjeti për raportim të këtyre veprave, nuk pezullohet praktika e raportimit në linjën telefonike falas 0800 11 111 ose 077 811 191.

Komisioni kombëtar për luftë kundër trafikimit të qenieve njerëzore dhe migracionit të paligjshëm

Në mars 2001, Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut , duke reaguar me vendosmëri kundër trafikimit të qenieve njerëzore dhe migracionit të paligjshëm, formoi “Komisionin kombëtar për luftë kundër trafikimit të qenieve njerëzore dhe migracionit të paligjshëm të Republikës së Maqedonisë së Veriut”.

Qëllimet e këtij komisioni janë monitorimi dhe analiza e situatës me trafikimin e njerëzve dhe migracionin e paligjshëm, koordinimi i aktiviteve të organeve kompetente dhe bashkëpunimi me organizatat ndërkombëtare dhe joqeveritare të përfshira në zgjidhjen e problemeve të trafikimit njerëzor.

Komisioni kombëtar ka përbërje ndërinstitucionale pasi që në punën e saj janë të kyqur anëtarë to organeve të ndryshme shtetërore, por me kalimin e kohës komisioni  ka realizuar bashkëpunim edhe me organiza të shumta ndërkombëtare siç janë: UNHCR,  Misioni i OSBE-së në Maqedoni, Ambasada e SHBA, GIZ etj.

Gjatë viteve, Komisioni i ka iniciuar dhe propozuar Qeverisë ndryshime të Kodit Penal dhe ligjeve tjera për ndjekje më efikase të trafikantëve si dhe ndryshime për të siguruar mbrojtje më të madhe për viktimat.

Që nga inagurimi i veprës penale “trafikimi me qenie njerëzore” në vitin 2002, në Kodin Penal janë inkriminuar edhe  veprat penale “kontrabandim me migrantë”, “organizim i grupeve që nxisin dhe kryejnë  veprën penale trafikim me qenie njerëzore dhe kontrabandim me migrantë” dhe “trafikim të fëmijëve”. Gjithashtu janë miratuar Procedurat Standarde Operative për trajtimin e viktimave dhe është themeluar qendra shtetërore për pranimin dhe strehimin e viktimave të trafikimit njerëzor.

Më shumë informata për Komisionin kombëtar për luftë kundër trafikimit të qenieve njerëzore dhe migracionit të paligjshëm të Republikës së Maqedonisë së Veriut, mund të gjeni ne faqen e tyre të internetit.

Përmbajtja e kësaj ueb faqeje nuk reflekton medoemos pikëpamjet e Agjencionit për Zhvillim Ndërkombëtar të Shteteve të Bashkuara apo të Qeverisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës.